Nhằm tiếp tục phát triển nguồn tài nguyên nghiên cứu và khuyến khích lòng trân trọng nghệ thuật của công chúng, Nguyễn Art Foundation giới thiệu chuỗi phỏng vấn mới thuộc dự án Thăm Xưởng của chúng tôi. Thân mời người xem cùng ghé thăm “hậu trường” không gian sống và làm việc không chỉ của nghệ sĩ, mà còn của những người kiến tạo, nhà tổ chức, sáng lập gia – các cá nhân đứng đằng sau các không gian, tổ chức, mạng lưới – những “ngôi nhà nghệ thuật” quan trọng xuyên suốt dòng chảy lịch sử nghệ thuật đương đại Việt Nam. Đến từ đa dạng nền tảng và thời đại, chất dẫn kết nối họ với nhau là tình yêu không tuổi dành cho nghệ thuật, tinh thần khó khăn cũng không quản ngại, khả năng ứng biến với các phương thức đột phá, cốt để duy trì và tiếp sức cho những nơi chốn mà ở đó, các hoạt động văn hoá–nghệ thuật thử nghiệm được trú ngụ và thoả sức phát triển.

Truy cập kênh Youtube của Nguyễn Art Foundation để đón xem những video mới nhất.

Phỏng vấn cùng Suzanne Lecht

Sau 30 năm sinh sống và làm việc tại Việt Nam, Suzanne Lecht nhìn lại những ngày đầu tiên bà đặt chân tới Hà Nội, cũng như hành trình bà thành lập phòng tranh Art Vietnam Gallery. Từ những ấn tượng ban đầu về thế hệ nghệ sĩ địa phương trưởng thành trong thời chiến, nổi bật trong đó là nhóm Gang of Five, cho đến sự đồng cảm trước những mất mát mà chiến tranh chống Mỹ để lại cho vùng đất và con người Việt Nam, Suzanne quan niệm rằng: nghệ thuật chính là xúc tác để hàn gắn xung đột và gắn kết sâu sắc các khác biệt văn hoá. Với kinh nghiệm của một nhà sáng lập không gian nghệ thuật kỳ cựu, bà cũng chia sẻ về những tiềm năng của cộng đồng nghệ thuật đương đại Việt Nam trên con đường phát triển bền vững.

Thăm Xưởng nghệ sĩ Phương Giò

Mang đầy màu sắc bản địa, thấm được tinh thần dân gian, nghệ thuật của Phương Giò vượt mọi quy chuẩn về cái đẹp khuôn mẫu để chạm đến sự tinh giản – nơi vật chất được trao cơ hội để tự cất lên tiếng nói của mình. Dành cả thập kỷ làm việc với các chất liệu tự nhiên như đất, nước và giấy, Phương Giò chiêm nghiệm về những chuyến rong ruổi khắp các làng nghề truyền thống Bắc Bộ, những dự án văn hoá kết hợp cùng Đàn Đó và Phù Sa Lab, cho tới những kỳ lưu trú sáng tác tại A. Farm, Sài Gòn. Những trải nghiệm đáng quý này không chỉ bồi đắp khí chất con người, mà còn phụ giúp tôi luyện tư duy thẩm mỹ mộc mạc, nguyên thuỷ mà cũng đầy tính phản biện xã hội, có một-không-hai của Phương Giò.

Thăm Xưởng nghệ sĩ Hà Trí Hiếu

Chuyện đời, chuyện nghề, chuyện người – ở cuộc phỏng vấn này, Hà Trí Hiếu hóm hỉnh kể lại những áng chuyện đã hình thành nên cốt cách con người và sự nghiệp nghệ thuật của anh. Từ sự khích lệ đầu đời của cha, tới giai đoạn tu nghiệp cùng người thầy/họa sĩ Phạm Viết Song, tới những chuyến phiêu du nghệ thuật cùng Gang of Five và đồng nghiệp xuyên suốt Bắc – Nam, Hà Trí Hiếu hiện lên như một trong những hoạ sĩ nổi bật nhất của Việt Nam thời kỳ Hậu Đổi Mới. Bên cạnh những câu chuyện toàn cảnh, Hà Trí Hiếu cũng chia sẻ về ý nghĩa đằng sau những biểu tượng thị giác vốn làm nên nét đặc trưng trong tranh anh, cũng như những kế hoạch chuyển hướng thực hành sang các tìm tòi hiện sinh về ký ức, hòa giải, chữa lành.

Thăm Xưởng nghệ sĩ Lại Diệu Hà

Sau nhiều năm, trong cuộc phỏng vấn lần này, Lại Diệu Hà mở lòng về hai tác phẩm trình diễn từng gây nhiều tranh cãi nhưng cũng đóng vai trò quan trọng trong hành trình nghệ thuật của cô: Bay lênĐau ở đây. Trong khi Bay lên – như một “ngôi sao băng” – đến rồi đi, phá vỡ định kiến về cơ thể phụ nữ, thì Đau ở đây đánh dấu bước ngoặt khi cô nhận ra rằng: nghệ thuật trình diễn cần vượt qua khỏi những hành động nhỏ lẻ – tức thời, hay những trình hiện gây sốc đơn thuần về mặt thị giác. Song song với những suy tư mở rộng về quang cảnh nghệ thuật trình diễn nói chung của Việt Nam, Diệu Hà còn chia sẻ về chương hồi tiếp theo trong sự nghiệp của mình. Với nền tảng đào tạo hàn lâm từ Đại học Mỹ thuật, cô hiện quay lại với hội họa không chỉ để lưu trữ và tư liệu hóa các trình diễn của mình, mà còn như một cách để tiếp tục đào sâu và tái khám phá ý nghĩa và đời sống của chúng.

Thăm Xưởng nghệ sĩ Nguyễn Thế Sơn

Trong phỏng vấn này, Nguyễn Thế Sơn chia sẻ về quá trình thực hành nghệ thuật của anh sau khi tốt nghiệp tại Học viện Nghệ thuật Trung ương của Bắc Kinh năm 2012 và trở lại Việt Nam. Với mối quan tâm tới ký ức và không gian đô thị, anh mở rộng các thực hành đa chất liệu độc lập của mình tới những dự án nghệ thuật cộng đồng như dự án Phúc Tân và Phùng Hưng (Hà Nội), nêu bật tầm quan trọng của những di sản đô thị này, đồng thời khơi gợi mối liên kết chặt chẽ của chúng với con người và chính quyền sở tại. Nghệ sĩ cũng bày tỏ suy nghĩ về vai trò đa-zi-năng của mình, vừa là nghệ sĩ độc lập, vừa là giám tuyển kiêm người làm giáo dục, thông qua những dự án dẫn dắt và hỗ trợ người trẻ thực hành nghệ thuật.

Phỏng vấn cùng Trâm Vũ

Trong cuộc phỏng vấn này, Trâm Vũ chia sẻ về hành trình hơn một thập kỷ đầy thăng trầm của cô và cộng sự trong việc nuôi dưỡng Manzi Art Space thành ốc đảo tự do sáng tạo giữa lòng Hà Nội. Vượt xa mô hình không gian nghệ thuật do nghệ sĩ vận hành thông thường hay kinh doanh đơn thuần, Trâm Vũ đã kiến tạo Manzi thành một hệ sinh thái tự thân, nơi các cộng đồng văn hoá – nghệ thuật – khán giả khác nhau cùng song hành và dung dưỡng lẫn nhau. Trên con đường riêng của mình, Manzi đã trở thành, đồng thời tiếp tục đảm nhận vai trò là điểm tao ngộ giữa các thế hệ nghệ sĩ Việt; và là chứng nhân cho sự giao thoa giữa đương đại và truyền thống, thử nghiệm và di sản.

Thăm Xưởng cô Trần Thị Huỳnh Nga

Ở phần đầu của phỏng vấn này, cô Trần Thị Huỳnh Nga chia sẻ về bối cảnh xã hội cũng như quá trình tạo lập Không gian Xanh – Blue Space trong những năm 1990, khi TP. HCM vẫn còn vắng bóng những không gian nghệ thuật. Bằng tinh thần kiên định và tiên phong, cô đã tái định hình thực hành tổ chức nghệ thuật ở Việt Nam với những chuyến trưng bày xuyên biên giới: đưa tác phẩm Việt Nam ra quốc tế, đưa thế giới về TP. HCM, và đưa khán giả tới gần hơn với nghệ sĩ. Blue Space đã trở thành bệ đỡ cho lứa nghệ sĩ trẻ bấy giờ: vừa là nơi họ lui tới để gặp gỡ, giao lưu, vừa là chỗ dựa tinh thần, cung cấp cho nghệ sĩ đầy đủ điều kiện để họ chuyên tâm sáng tác.

 

Ở phần hai của phỏng vấn, cô Nga lật lại ký ức của mình về hành trình gắn bó tận tình, tận nghĩa với cố nghệ sĩ/người chồng Trần Trung Tín – một trong những trường hợp dị thường và tài năng sâu sắc bậc nhất của nghệ thuật Việt Nam. Chưa từng học qua bất kỳ trường lớp đào tạo mỹ thuật nào, dường như Trần Trung Tín đã đi xa hơn thế hệ của mình và tìm ra được ngôn ngữ thị giác riêng biệt, tự do về hình thức biểu đạt và trường tồn với thời gian.

Thăm Xưởng nghệ sĩ Bùi Hải Sơn

Trong phỏng vấn này, Bùi Hải Sơn truy vấn hành trình định hình và mở rộng ngôn ngữ điêu khắc của mình thông qua những chiêm nghiệm về căn tính, quê hương, ký ức, biểu tượng và chất liệu. Với Bùi Hải Sơn, điêu khắc không chỉ là sự tổng hoà giữa phom dạng, vật chất và không gian, mà còn mang trong mình khả năng trở thành một thực hành mang tính xã hội và bao gồm. Niềm tin này đã giúp nghệ sĩ có được sự tự tại cần thiết để bền vững với sự nghiệp trải dài nhiều thập kỷ, không ngần ngại hợp tác cùng đa dạng thợ thuyền và liên kết điêu khắc với kiến trúc, ánh sáng. Lấy hình tượng hạt lúa làm mạch chảy thị giác xuyên suốt các tác phẩm của mình, Bùi Hải Sơn tin rằng kết nối đa ngành, đa chất liệu là cơ sở để điêu khắc vừa bắt nhịp dòng chảy của nghệ thuật đương đại, vừa tiếp tục tri ân những di sản văn hoá địa phương.

Thăm Xưởng nghệ sĩ Lê Quốc Thành

Trong lần phỏng vấn này, Lê Quốc Thành chiêm nghiệm cái ngẫu nhiên đặc trưng trong tác phẩm của mình như kết quả của những kinh nghiệm đúc kết trong từng hoạt động rất đỗi thường ngày: từ học làm mộc, may đồ cho gia đình khi còn bé cho tới việc chăm hoa và chăm con khi lập gia đình. Ôn lại hành trình học vấn đặc biệt của mình, anh thể hiện khả năng tự trau dồi và phản tư sâu sắc xuyên suốt thực hành nghệ thuật. Sáng tác luôn là việc tự chất vấn thường nhật của bản thân anh trong vai trò người vẽ và người xem, từ đó thúc đẩy sự dung hòa của góc nhìn sắc sảo của nghệ sĩ với nét cọ dịu dàng, tinh tế của chính mình.

Thăm Xưởng nghệ sĩ Nguyễn Trung

Trong video phỏng vấn này, Nguyễn Trung chia sẻ về sự uyển chuyển của nghệ thuật giữa những rập khuôn của lịch sử và thời cuộc. Nghệ sĩ chiêm nghiệm từ hành trình sóng gió vươn mình ra nước ngoài của bản thân, tới những buổi đầu năm 1960, 1970 của quang cảnh nghệ thuật đầy biến động với Tạp chí Mỹ Thuật và Nhóm Mười Người. Từ đó, ông tái hiện tinh thần bứt phá luôn âm ỉ luồn lách giữa thương trường và chính trường, giữa lý tưởng và thực tế, điều đã phần nào dần định danh tính tập thể đặc trưng của nền nghệ thuật đương đại Việt Nam. Sự linh hoạt này bắt nguồn từ việc nghệ sĩ không giới hạn bản thân trong một trường phái nhất định nào mà ngược lại, nó còn được nuôi dưỡng bởi góc nhìn khát khao khám phá và chuyển mình của “một đứa trẻ” xuyên suốt thực hành nghệ thuật của ông.