Trương Hiếu
Trương Hiếu (sn. 1939, Việt Nam) thuộc thế hệ nghệ sĩ mà cuộc đời và sự nghiệp gắn liền với cuộc chiến tranh chống Mỹ kéo dài hàng thập kỷ. Được đào tạo tại Cao đẳng Mỹ thuật Việt Nam, ông nhập ngũ năm 1965 và suốt mười năm sau đó cùng đơn vị hành quân qua những chiến trường ác liệt nhất, từ đường mòn Hồ Chí Minh đến chiến khu Củ Chi trong cuộc Tổng tiến công Tết Mậu Thân 1968.
Dù luôn tự nhận mình trước hết là một người lính hơn là một họa sĩ kháng chiến, Trương Hiếu vẫn tranh thủ vẽ bất cứ khi nào có thể – trong hầm hào, trong những lán tạm, ngay cả khi đang đối diện hiểm nguy. Những bức ký họa và tranh của ông trong giai đoạn này gây ấn tượng bởi sự chân thành, gần gũi – như một cuốn nhật ký bằng hình ảnh ghi lại đời sống người lính, quang cảnh chiến trường, và những ngày cuối cùng trước thời khắc đất nước thống nhất năm 1975.
Trở về Hà Nội sau chiến tranh, Trương Hiếu công tác tại Tổng cục Chính trị, Cục Văn hóa Tư tưởng Bộ Chính trị và Cục Xuất bản Quân đội trước khi nghỉ hưu năm 1986. Ông sau đó dành tâm huyết cho lĩnh vực xuất bản và minh họa sách thiếu nhi tại Nhà xuất bản Kim Đồng, đồng thời tiếp tục vẽ tranh – duy trì mối gắn bó suốt đời với hội họa như một hình thức lưu giữ ký ức của thời đại.
Thăm Xưởng nghệ sĩ Trương Hiếu
Trong video phỏng vấn lần này, Trương Hiếu chiêm nghiệm về hành trình nghệ thuật của ông từ những ngày còn đi học cho tới cuộc sống nơi chiến trường và hậu chiến tranh. Lần dò từ những khơi gợi hoài niệm đượm mùi hoa sữa, các cây xoài hoang và những đóa sen trôi, nghệ sĩ chia sẻ về cách cảm hứng vẽ tranh được nuôi dưỡng từ cảnh vật quê nhà, để rồi dẫn lối ông tới với họa sĩ Nguyễn Tiến Chung và cuối cùng tham gia vào khóa Tô Ngọc Vân tại trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam. Trương Hiếu kể về sự ra đời một bộ sưu tập các phác thảo với thời gian ngắn ngủi nơi chiến trường khốc liệt trong suốt 10 năm. Đối với ông, ký họa như “hơi thở cuộc sống” – một phần quan trọng đã luôn nuôi dưỡng cuộc đời. Điều này cũng được thể hiện trong những thông tin mà nghệ sĩ hé lộ về dự án đang tiếp diễn của mình – Vùng đất của Ký ức.
Video này thuộc chuỗi video phỏng vấn do Nguyễn Art Foundation thực hiện.