Lại Diệu Hà
Lại Diệu Hà (sn. 1976, Việt Nam) sinh ra trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật tại Thái Nguyên và cô tốt nghiệp ĐH Mỹ thuật Việt Nam vào năm 2005. Độc đáo, đầy ám ảnh và đa diện, Diệu Hà được biết đến là một trong những nghệ sĩ trình diễn xuất sắc nhất của Việt Nam; các tác phẩm của cô từng là tâm điểm cho các cuộc tranh luận sôi nổi trong dư luận. Cô thường sử dụng cơ thể của chính mình như là đối tượng nghiên cứu và thực hành – một mặt thí nghiệm, đặt câu hỏi và thách thức chính bản thân; mặt còn lại nửa gợi mở nửa thách đố để khán giả tự đưa ra câu trả lời. Ẩn sâu bên dưới những chuyển động tưởng chừng đầy bản năng của cô là niềm đau đáu trước ranh giới của sự đau đớn, các ràng buộc xã hội đối với cơ thể nữ giới và những khả thể khôn lường của cơ thể ấy. Ngoài trình diễn, Diệu Hà còn sử dụng hội hoạ, điêu khắc, sắp đặt, nhiếp ảnh và video để xem xét những vết mờ tâm lý trong xã hội đương đại, kết hợp những suy tư về sự tương quan giữa vòng đời và cái chết, giữa sự sáng tạo và phá hủy.
Các triển lãm đáng chú ý của cô gồm: Tâm kịch trị liệu, Liên hoan Nghệ thuật biểu diễn quốc tế Rapid Pulse, Chicago, Mỹ, 2014; Tâm trí, Xác thể, Vật chất, Sàn Art, Thành phố Hồ Chí Minh, 2014. Năm 2015, Triển lãm cá nhân đầu tiên của Diệu Hà, Bảo tồn sức sống được Cuc Gallery tổ chức ở Hà Nội, Việt Nam.
Thăm Xưởng nghệ sĩ Lại Diệu Hà
Sau nhiều năm, trong cuộc phỏng vấn lần này, Lại Diệu Hà mở lòng về hai tác phẩm trình diễn từng gây nhiều tranh cãi nhưng cũng đóng vai trò quan trọng trong hành trình nghệ thuật của cô: Bay lên và Đau ở đây. Trong khi Bay lên – như một “ngôi sao băng” – đến rồi đi, phá vỡ định kiến về cơ thể phụ nữ, thì Đau ở đây đánh dấu bước ngoặt khi cô nhận ra rằng: nghệ thuật trình diễn cần vượt qua khỏi những hành động nhỏ lẻ – tức thời, hay những trình hiện gây sốc đơn thuần về mặt thị giác. Song song với những suy tư mở rộng về quang cảnh nghệ thuật trình diễn nói chung của Việt Nam, Diệu Hà còn chia sẻ về chương hồi tiếp theo trong sự nghiệp của mình. Với nền tảng đào tạo hàn lâm từ Đại học Mỹ thuật, cô hiện quay lại với hội họa không chỉ để lưu trữ và tư liệu hóa các trình diễn của mình, mà còn như một cách để tiếp tục đào sâu và tái khám phá ý nghĩa và đời sống của chúng.
Video này thuộc chuỗi video phỏng vấn do Nguyễn Art Foundation thực hiện.