Nguyễn Văn Cường
Nguyễn Văn Cường (sn. 1972, Việt Nam) tốt nghiệp Trường ĐH Mỹ thuật Việt Nam năm 1996 và được xem là một trong những nghệ sĩ đương đại tiêu biểu, có sức ảnh hưởng trong đời sống nghệ thuật Việt Nam. Lớn lên và sáng tác trong giai đoạn đất nước chuyển mình từ thời kỳ bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, thực hành nghệ thuật của Cường luôn phản ánh một cách vừa gay gắt vừa châm biếm những biến động xã hội và chính trị của thời kỳ này. Xuyên suốt tác phẩm của anh là mối bận tâm về sự xuống cấp của xã hội, thứ mà anh gọi là “ô nhiễm văn hoá.”
Trong loạt tranh giàu tính biểu đạt, Cường kết hợp sự uyển chuyển của bút pháp truyền thống với sự trực diện, mạnh mẽ của ngôn ngữ đồ họa. Tranh của anh ngồn ngộn những biểu tượng gai góc của một Việt Nam tư bản và tiêu thụ: hình đầu và tên Benjamin Franklin trên tờ 100 đô-la Mỹ xuất hiện ở những nơi không ngờ tới; những người đàn ông trong bộ vest biểu trưng cho quyền lực; những người phụ nữ không xiêm y gợi sự mong manh, yếu thế. Máy karaoke, máy tính, và vô số biểu tượng của đời sống tiêu dùng hiện đại cũng len lỏi trong bố cục, càng nhấn mạnh tiếng nói phê phán xã hội trong tác phẩm của anh.
Cường từng khẳng định: “Chúng ta cần làm nghệ thuật phản tư cho xã hội đang thay đổi này. Chúng ta cần làm cho nghệ thuật trở nên cần thiết.” Ngược hoàn toàn với quan niệm quen thuộc về “mỹ thuật” tại Việt Nam, sáng tác của anh dữ dội và không khoan nhượng – như một tấm gương phản chiếu thẳng thắn vào những thực tại trần trụi của một xã hội liên tục biến chuyển.
Thăm Xưởng nghệ sĩ Nguyễn Văn Cường
Trong video phỏng vấn này, Nguyễn Văn Cường chiêm nghiệm về những thử nghiệm nghệ thuật đã làm nên tên tuổi anh. Từ những mày mò chất liệu và phương tiện sáng tác khi còn trên ghế nhà trường; tới hành trình nuôi dưỡng căn tính nghệ thuật cá nhân khi anh sống và làm việc cùng nhóm Hanoi Triad (hay Bộ Ba Hà Nội, bao gồm Nguyễn Văn Cường, Nguyễn Minh Thành và Nguyễn Quang Huy); tới quãng đường khai phóng bản thân thông qua những khám phá với trình diễn, sắp đặt, âm nhạc. Xoay quanh các vấn đề về vật chất, quyền lực và suy thoái nhân quyền – cũng là những chủ đề thường xuất hiện trong sáng tác của Cường – cuộc đối thoại mở ra để luận bàn về mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng, cũng như tầm quan trọng của phát triển kinh tế–xã hội trong mối tương quan với phát triển văn hoá.
Video này thuộc chuỗi video phỏng vấn do Nguyễn Art Foundation thực hiện.