Nguyễn Văn Cường
-
Tượng đài đã được xây như thế
RELATED:
Trái ngược với các tác phẩm hội hoạ phơi bày trạng huống “hỗn loạn văn hoá” trong quá trình Việt Nam tăng tốc hội nhập với thế giới hiện đại, loạt tranh mực và màu nước trên giấy dó của Nguyễn Văn Cường khơi gợi cảm thức tiết chế, tĩnh lặng nhưng không kém phần phê phán. Hình tượng người mẹ nổi bật ở trung tâm – bà mặc váy đen, áo trắng, đầu đội nón lá, nghiêng mình dưới sức ép của lịch sử. Không gian thị giác bao quanh được giản lược tối đa, làm nổi bật những khẩu hiệu ghi bằng sắc đỏ, trắng, xanh lá: “Tất cả vì một xã hội công bằng văn minh”, “Bà mẹ Việt Nam”, “Bà mẹ Việt Nam anh hùng.”
Từng một thời vang dội, các khẩu hiệu này giờ trở thành gánh nặng vô hình đè lên vai người mẹ trong tranh. Bà lưng còng lủi thủi, lê bò nghiêng ngả, cơ thể méo mó vì kiệt quệ. Hình tượng “người mẹ anh hùng” không còn là nguyên mẫu để tôn vinh; bà chỉ còn là cơ thể in hằn dấu vết của gian lao, nhọc nhằn. Từng biểu trưng cho sự hy sinh và tinh thần bất khuất, các câu chữ, hình ảnh quen thuộc giờ hiện lên mong manh, sáo rỗng, đầy lưỡng lự – làm lung lay ý nghĩa nền tảng của niềm tự hào tập thể. Trong sự trống trải của chữ và hình ấy, một khoảng lặng vô biên hiện lên, mời mọc ta suy ngẫm về khoảng cách giữa trí tưởng tượng của ý thức hệ và hiện thực sống-ở-đời, về cách thức mà sức nặng của lịch sử thường được khắc ghi lên chính những cá thể dễ tổn thương nhất trong xã hội.