» Lời Chứng thực của Người Cựu chiến binh

Các tác phẩm Đã Lâu Không Gặp, Người Đàn ông Độc nét và Lời Chứng thực của Người Cựu chiến binh là kết quả của dự án Đã Lâu Không Gặp, nhằm khám phá kí ức về cuộc chiến tranh chống Mỹ cũng như những hệ quả hiện tồn của vũ khí hóa học. Trong khoảng thời gian hai năm (2018–2020), Orejarena & Stein đã làm việc tận tuỵ cùng các cư dân của Làng Hữu Nghị, là nơi các cựu chiến binh và những đứa con, đứa cháu của họ vật lộn sinh sống cùng di chứng của chất độc da cam – thứ vũ khí hoá học đột biến gen mà Hoa Kỳ đã sử dụng trong chiến tranh. 

Lời Chứng thực của Người Cựu chiến binh là sự hợp tác giữa Orejarena & Stein và một cựu chiến binh mà họ đã gặp vào năm 2019. Sau khi chụp ảnh cựu chiến binh này, Orejarena & Stein đã chia sẻ với ông những hình ảnh họ ghi lại được trong quá trình kiến tạo các tác phẩm xoay quanh chủ đề ký ức và di sản từ cuộc chiến tranh chống Mỹ. Trong số ấy, bức ảnh chụp bia mộ trống rỗng trong nghĩa địa đã thực sự cuốn hút người cựu chiến binh. Ông đã chia sẻ với Orejarena & Stein một câu chuyện cá nhân – câu chuyện mà theo ông, bức ảnh này vô tình mô phỏng một cách hoàn hảo: năm 1973, sau khi trở về quê từ cuộc chiến, người ta trao cho ông giấy chứng tử; thậm chí còn xây sẵn một bia mộ khắc tên ông. Cảm kích trước câu chuyện này, Orejarena & Stein đã mời người cựu chiến binh viết lại câu chuyện của ông lên tấm hình chụp bia mộ này – một phiến đá trống, dành cho một người vẫn còn sống.

(Biên tập từ trích đoạn văn bản cung cấp bởi nghệ sĩ và Sara van Bussel)