Southeast Asian Performance Collection: Lưu trữ như một hình thức kháng cự và kiến tạo mạng lưới

24 tháng 02 năm 2026
EMASI Nam Long

Bài thuyết trình bởi Annie Jael Kwan

Với hơn 27.000 tư liệu số đã được lập chỉ mục – bao gồm tư liệu trình diễn (ảnh, video, ghi âm), tác phẩm nghệ thuật (ảnh và video), tài liệu truyền thông, văn bản hỗ trợ và phỏng vấn viết với nghệ sĩ cùng nhiều tư liệu mới đang chờ được phân loại ở giai đoạn tiếp theo – Southeast Asia Performance Collection (Bộ sưu tập Trình diễn Đông Nam Á – SAPC) hiện là bộ sưu tập số lớn nhất tại châu Âu dành riêng cho các thực hành nghệ thuật dựa trên trình diễn trong bối cảnh nghệ thuật đương đại Đông Nam Á. Bao gồm tư liệu và tác phẩm của 50 nghệ sĩ đến từ Campuchia, Việt Nam, Singapore và Philippines, bộ sưu tập không chỉ tập hợp một khối lượng tư liệu đồ sộ, mà còn phản ánh một quá trình lao động lưu trữ bền bỉ được xây dựng dựa trên sự tin tưởng, hợp tác và nghiên cứu dài hạn. Kể từ khi ra mắt vào năm 2017, SAPC đã trải qua nhiều lần “biến thể” mang tính diễn ngôn, trình diễn và lưu trữ thông qua các chương trình lưu trú nghiên cứu, triển lãm, hội thảo chuyên đề và ấn phẩm, trở thành một điểm tham chiếu quan trọng cho các cuộc thảo luận về thực hành trình diễn và vấn đề sử luận về trình diễn tại Đông Nam Á và xa hơn thế.

SAPC được tập hợp và ra mắt tại Anh vào năm 2017 bởi Something Human (do Annie Jael Kwan và Alessandra Cianetti đồng điều hành giai đoạn 2014–2018) tại Live Art Development Agency (London, Anh), hình thành từ các đợt lưu trú nghiên cứu thực địa chuyên sâu, các cuộc phỏng vấn với nghệ sĩ và giám tuyển khắp Đông Nam Á, cũng như được các nghệ sĩ quyên tặng lưu trữ cá nhân, trong đó có kho tư liệu số đồ sộ của nghệ sĩ trình diễn tiên phong người Singapore Lee Wen. Bộ sưu tập sau đó được trưng bày tại Bảo tàng Haus der Kunst (Munich, Đức) vào năm 2019 cùng hội thảo chuyên đề Pathways of Performativity in Contemporary Southeast Asian Art (tạm dịch: Những đường hướng của tính trình diễn trong nghệ thuật đương đại Đông Nam Á), và tiếp tục được mở rộng thông qua số đặc biệt của Tạp chí Southeast of Now, Tập 6 (2022), khám phá khái niệm “performativity” trong và vượt ra ngoài khu vực.

Bên cạnh các nghệ sĩ góp mặt trong triển lãm và chương trình trình diễn tại Haus der Kunst (2019) – Anida Yoeu Ali, Ho Rui An, Le Brothers, Amy Lee Sanford, New World Disorder, Tuấn Mami, Judy Sibayan, Nicholas Tee, Lee Wen, Tith Kanitha, Svay Sareth và Noel Ed De Leon – SAPC còn bao gồm nhiều nghệ sĩ, tập thể và liên hoan trình diễn khác như: Leang Seckon, Boedi Widjaja, Richard Streitmatter-Tran, Khvay Samnang, Kelvin Atmadibrata, Lại Diệu Hà, Phụ Lục, Nguyễn Quốc Thành, Trần Tuấn, Nerisa Guevara, Roberto Chabet, Tupada Action Media Art (TAMA), Yuan MorO Ocampo, Future of Imagination 2, 3, 8 và 10, Amanda Heng, Ray Langenbach, Loo Zi Han, Lynn Lu, Bo Rithy và nhiều tên tuổi khác.

Dù được hình thành từ đóng góp của nhiều nghệ sĩ, giám tuyển và nhà nghiên cứu Đông Nam Á, SAPC trước đây chưa từng được giới thiệu chính thức trong chính khu vực này. Bài thuyết trình lần này của Annie Jael Kwan, diễn ra trong khuôn khổ Dự án Phụ Lục, đánh dấu “cuộc hồi hương” của bộ sưu tập, tái định vị toàn bộ tư liệu trong chính những điều kiện xã hội cụ thể đã sản sinh ra chúng. Trong buổi thuyết trình, Annie Jael Kwan sẽ chia sẻ về tinh thần hình thành của kho lưu trữ, quá trình phát triển và lịch sử trưng bày, cũng như những hàm ý rộng hơn liên quan đến vấn đề hiển thị, tính trình diễn và xây dựng mạng lưới trong nghệ thuật Đông Nam Á.